Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը աջակցություն է հայտնել իրեն պաշտպանելու Եվրոպայի կարողությանը՝ հայտարարելով, որ ԵՄ պայմանագրում ամրագրված փոխօգնության դրույթը երկիմաստ չէ եւ ամրագրված է «ոչ միայն խոսքով», հաղորդել է The Guardian-ը։
Ֆրանսիայի նախագահը պնդել է, որ պայմանագրի արդյունավետությունն արդեն ապացուցվել է, երբ ԵՄ մի քանի անդամ պետություններ ռազմական օգնություն են ուղարկել Կիպրոս՝ փետրվարի 28-ին կղզում գտնվող բրիտանական ավիաբազայի դեմ անօդաչու թռչող սարքերի գրոհից հետո։
«Ինչ վերաբերում է 42-րդ հոդվածի 7-րդ կետին, դրանք պարզապես խոսքեր չեն»,- ասել է Ֆրանսիայի առաջնորդը։ «Մենք գիտենք, որ մեզ համար դա հստակ է, եւ մեկնաբանելու կամ երկիմաստության տեղ չկա»։
Մակրոնը, որը Հունաստանում է երկկողմ ռազմավարական պաշտպանության համաձայնագիրը երկարաձգելու համար, դրույթն անվանել է «ավելի ուժեղ», քան ՆԱՏՕ կոլեկտիվ պաշտպանության մասին 5-րդ հոդվածը, քանի որ հաստատել է իր վաղեմի համոզմունքը, որ ավելի լավ է Եվրոպան ամրապնդի իր սեփական անվտանգությունը, քան հույսը դնի ավելի ու ավելի անկայուն Միացյալ Նահանգների վրա Դոնալդ Թրամփի օրոք։
«Ես իսկապես հավատում եմ, որ ԱՄՆ այս մոտեցումը կշարունակվի»,- ասել է նա։
Մեկ օր առաջ Կիպրոսում կայացած ոչ պաշտոնական խորհրդին մասնակցող ԵՄ առաջնորդները հայտարարել են, որ մշակվում են ծրագրեր, թե ինչպես է գործելու այս անորոշ կետը գործնականում։
Մակրոնը կասկածի տակ է դրել ՆԱՏՕ-ի մասին հոդվածի արդյունավետությունը, երբ նրան հարցրել են ռազմական դաշինքի եւ դրա հիմնարար սկզբունքի մասին, որի համաձայն՝ անդամները միմյանց օգնության են հասնում նրանցից մեկի դեմ հարձակման դեպքում։
«Այժմ կան կասկածներ 5-րդ հոդվածի վերաբերյալ, որոնք արտահայտվել են ոչ թե եվրոպացիների, այլ ԱՄՆ նախագահի կողմից»,- ասել է նա ներկաներին մայրաքաղաքի գեղատեսիլ վայրում, հռոմեական դարաշրջանի ագորայում Հունաստանի վարչապետի հետ քննարկման ժամանակ։ «Ակնհայտ է, որ սա փաստացի թուլացնում է ՆԱՏՕ դաշինքը… Ես խորապես հավատում եմ ՆԱՏՕ եվրոպական հենասյանը, եւ կարծում եմ, որ մենք պետք է ամրապնդենք այդ եվրոպական հենասյունը»։
Նրա հույն գործընկեր Կիրիակոս Միցոտակիսը, թերեւս, համաձայն էր՝ Կիպրոս կործանիչներ եւ ռազմածովային աջակցություն ուղարկելու որոշումը համարելով դաշինքի համար «խաղի կանոնները փոխող» որոշում։ Ֆրանսիան, Հունաստանը, Իսպանիան, Իտալիան, Նիդեռլանդները եւ Պորտուգալիան, մտավախությունների ֆոնին, որ Եվրամիության արեւելյան անդամը կարող է երկարատեւ պատասխան հարված ստանալ Իրանի դեմ ամերիկա-իսրայելական պատերազմի սկզբնական օրերին, շտապեցին օգնություն ուղարկել կղզի։
«Այն, ինչ մենք արեցինք Կիպրոսում, փոխեց խաղի կանոնները»,- ասել է Միցոտակիսը՝ հավաստիացնելով, որ ժամանակն է լուրջ վերաբերվել քիչ հայտնի պաշտպանական համաձայնագրին։
Շաբաթ օրը երկրները ստորագրեցին աննախադեպ ինը համաձայնագիր՝ ընդլայնելով համագործակցությունն այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսին են գիտական հետազոտությունները եւ միջուկային տեխնոլոգիաները։
Մակրոնը խոստացավ, որ Ֆրանսիան կաջակցի Հունաստանին, եթե նա երբեւէ հարձակման ենթարկվի իր հարեւանի եւ վաղեմի տարածաշրջանային մրցակից Թուրքիայի կողմից։